Macierzyństwo zastępcze polega na tym, że kobieta zachodzi w ciążę i rodzi dziecko z zamiarem przekazania opieki nad nim innej osobie lub parze.
Rodzice intencjonalni mogą zdecydować się na tę drogę między innymi dlatego, że:
- ciąża wiązałaby się dla nich z zagrożeniem zdrowia;
- doświadczyli problemów z płodnością;
- pozostają w związku jednopłciowym;
- nie mogą samodzielnie donosić ciąży;
- chcą założyć lub powiększyć rodzinę w inny sposób.
Pomagamy zrozumieć sytuację prawną stron, odpowiednio zaplanować cały proces oraz uzyskać prawne rodzicielstwo po narodzinach dziecka.
Aby umówić wstępną konsultację, zadzwoń do IMD Solicitors pod numer 0330 107 0107 lub poproś o bezpłatny kontakt telefoniczny.
Pomoc prawna dla rodziców intencjonalnych i surogatek
Macierzyństwo zastępcze wymaga uwzględnienia kwestii prawnych, rodzinnych, imigracyjnych i praktycznych.
Doradzamy między innymi w sprawach dotyczących:
- statusu prawnego surogatki;
- prawnego rodzicielstwa po narodzinach;
- odpowiedzialności rodzicielskiej;
- porozumień dotyczących macierzyństwa zastępczego;
- wniosków o Parental Order;
- zgody surogatki;
- kosztów ponoszonych w związku z ciążą;
- macierzyństwa zastępczego za granicą;
- obywatelstwa i statusu imigracyjnego dziecka;
- dokumentów podróży;
- problemów lub sporów powstałych podczas procesu.
Wczesna porada prawna może pomóc uniknąć nieporozumień i odpowiednio przygotować działania po narodzinach dziecka.
Czy umowa dotycząca macierzyństwa zastępczego jest wiążąca?
W Anglii i Walii umowy dotyczące macierzyństwa zastępczego nie są prawnie egzekwowalne.
Dotyczy to również umów:
- sporządzonych na piśmie;
- przygotowanych przy udziale specjalistów;
- podpisanych przez wszystkie strony;
- zawartych przed rozpoczęciem leczenia lub ciąży.
Taka umowa nie działa jak zwykły kontrakt i nie może zagwarantować, że określone ustalenia zostaną wykonane.
Nie oznacza to jednak, że przygotowanie wspólnych ustaleń jest bez znaczenia. Może pomóc stronom omówić:
- oczekiwania;
- komunikację podczas ciąży;
- udział rodziców intencjonalnych w wizytach medycznych;
- wydatki;
- kwestie dotyczące porodu;
- kontakt po narodzinach;
- sposób postępowania w nieprzewidzianych sytuacjach.
Dokument nie przenosi jednak prawnego rodzicielstwa na rodziców intencjonalnych.
Prawne rodzicielstwo po narodzinach dziecka
Prawo Anglii i Walii nie przypisuje rodzicielstwa wyłącznie na podstawie zamiaru stron ani więzi genetycznej.
Kto jest prawną matką dziecka?
Osoba, która urodziła dziecko, jest jego prawną matką w chwili narodzin.
Surogatka pozostaje prawną matką nawet wtedy, gdy:
- nie wykorzystano jej komórki jajowej;
- dziecko nie jest z nią genetycznie spokrewnione;
- wcześniej zawarto porozumienie z rodzicami intencjonalnymi;
- procedura odbyła się za granicą;
- zagraniczny akt urodzenia wskazuje rodziców intencjonalnych.
Kto może być drugim prawnym rodzicem?
To, kto zostanie uznany za drugiego prawnego rodzica, może zależeć między innymi od:
- statusu małżeńskiego surogatki;
- tego, czy pozostaje ona w związku cywilnym;
- sposobu poczęcia;
- miejsca przeprowadzenia leczenia;
- dokumentów i zgód podpisanych w klinice.
Jeżeli surogatka pozostaje w małżeństwie lub związku cywilnym, jej małżonek albo partner może zostać uznany za drugiego prawnego rodzica, chyba że nie wyraził zgody na leczenie.
Każda sprawa wymaga odrębnej analizy.
Czy rodzice intencjonalni są prawnymi rodzicami od chwili narodzin?
Nie automatycznie.
Nawet jeżeli jedno lub oboje rodzice intencjonalni są genetycznie spokrewnieni z dzieckiem, zwykle muszą uzyskać Parental Order, aby prawne rodzicielstwo zostało na nich przeniesione.
Parental Order – przeniesienie prawnego rodzicielstwa
Parental Order to orzeczenie sądu, które przenosi prawne rodzicielstwo z surogatki i ewentualnego drugiego prawnego rodzica na rodzica lub rodziców intencjonalnych.
Po jego wydaniu:
- rodzice intencjonalni stają się prawnymi rodzicami dziecka;
- uzyskują odpowiedzialność rodzicielską;
- status prawny surogatki jako matki zostaje zakończony;
- może zostać wydany nowy akt urodzenia;
- dziecko zostaje prawnie uznane za dziecko rodziców intencjonalnych.
Jest to jeden z najważniejszych etapów procesu w Anglii i Walii.
Warunki uzyskania Parental Order
Sąd ocenia, czy zostały spełnione wymagania ustawowe.
W zależności od sytuacji mogą one obejmować następujące kwestie:
- dziecko musi być genetycznie spokrewnione z co najmniej jednym rodzicem intencjonalnym;
- wniosek powinien zostać złożony w ciągu sześciu miesięcy od narodzin;
- dziecko powinno mieszkać z rodzicem lub rodzicami intencjonalnymi;
- wymagane mogą być odpowiednie związki z Wielką Brytanią;
- surogatka musi wyrazić pełną i bezwarunkową zgodę;
- zgoda nie może zostać skutecznie udzielona wcześniej niż sześć tygodni po porodzie;
- sąd musi przeanalizować płatności i wydatki związane z procesem;
- najważniejsze pozostaje dobro dziecka przez całe jego życie.
Doradzamy na wczesnym etapie, czy wymagania mogą zostać spełnione i jakie dokumenty należy przygotować.
Termin na złożenie wniosku
Wniosek o Parental Order powinien zostać złożony w ciągu sześciu miesięcy od narodzin dziecka.
W praktyce sądy w niektórych sprawach rozpoznawały także późniejsze wnioski, kierując się dobrem dziecka. Nie należy jednak zakładać, że opóźnienie zostanie zaakceptowane.
Warto uzyskać poradę prawną możliwie szybko po narodzinach, a najlepiej jeszcze przed rozpoczęciem procesu.
Zgoda surogatki
Sąd nie może wydać Parental Order bez wymaganej zgody surogatki, chyba że zachodzą bardzo szczególne okoliczności przewidziane prawem.
Zgoda musi być:
- dobrowolna;
- pełna;
- bezwarunkowa;
- świadoma;
- udzielona po upływie wymaganego czasu od porodu.
Jeżeli surogatka pozostaje w małżeństwie lub związku cywilnym i jej małżonek albo partner jest prawnym rodzicem dziecka, jego zgoda również może być potrzebna.
Wydatki związane z macierzyństwem zastępczym
W Wielkiej Brytanii komercyjne macierzyństwo zastępcze nie jest dozwolone.
Rodzice intencjonalni mogą jednak pokrywać uzasadnione wydatki surogatki.
Mogą one obejmować między innymi:
- koszty podróży;
- odzież ciążową;
- dodatkowe koszty żywności;
- utracone zarobki;
- opiekę nad dziećmi;
- koszty leczenia lub terapii;
- wydatki związane z porodem;
- inne koszty bezpośrednio wynikające z ciąży.
Sąd analizuje wszystkie płatności dokonane na rzecz surogatki.
Jeżeli przekazane kwoty przekraczają rozsądne wydatki, sąd może zostać poproszony o ich zatwierdzenie. Nie oznacza to automatycznie odmowy wydania Parental Order, ale wymaga odpowiedniego wyjaśnienia i udokumentowania.
Pomagamy przygotować zestawienie płatności i dowody poniesionych kosztów.
Jak wygląda postępowanie o Parental Order?
Po złożeniu wniosku sąd wyznacza specjalistę określanego jako Parental Order Reporter.
Jego zadaniem jest przygotowanie raportu dotyczącego sytuacji dziecka i stron.
Raport może obejmować:
- okoliczności zawarcia porozumienia;
- przebieg ciąży i porodu;
- sposób poczęcia dziecka;
- relację rodziców intencjonalnych z dzieckiem;
- sytuację domową;
- zgodę surogatki;
- dokonane płatności;
- status imigracyjny i obywatelstwo;
- długoterminowe dobro dziecka.
Sąd może wyznaczyć jedną lub więcej rozpraw.
Pomagamy przygotować wniosek, dokumenty i oświadczenia oraz reprezentujemy klientów podczas postępowania.
Dobro dziecka
Przy podejmowaniu decyzji sąd kieruje się dobrem dziecka przez całe jego życie.
Może uwzględnić między innymi:
- więź dziecka z rodzicami intencjonalnymi;
- stabilność opieki;
- jego potrzeby emocjonalne i fizyczne;
- tożsamość i pochodzenie;
- sposób, w jaki w przyszłości zostanie mu wyjaśniona historia narodzin;
- relację z surogatką;
- sytuację rodzinną;
- skutki braku prawnego uregulowania rodzicielstwa.
W wielu sprawach Parental Order formalnie potwierdza sytuację rodzinną, która już istnieje w praktyce.
Macierzyństwo zastępcze za granicą
Międzynarodowe macierzyństwo zastępcze może wiązać się z dodatkowymi kwestiami prawnymi i praktycznymi.
Nawet jeżeli rodzice intencjonalni są uznawani za prawnych rodziców w kraju urodzenia dziecka, nie oznacza to automatycznie, że taki status będzie uznawany w Anglii i Walii.
Może być konieczne:
- uzyskanie Parental Order w Wielkiej Brytanii;
- uregulowanie obywatelstwa dziecka;
- złożenie wniosku o paszport;
- uzyskanie dokumentu podróży;
- uzyskanie zgody na wjazd do Wielkiej Brytanii;
- przedstawienie zagranicznych aktów i orzeczeń;
- przygotowanie tłumaczeń;
- udokumentowanie płatności na rzecz surogatki;
- uzyskanie opinii o prawie kraju urodzenia.
Obywatelstwo i wjazd dziecka do Wielkiej Brytanii
Status dziecka zależy od konkretnych okoliczności.
Znaczenie mogą mieć między innymi:
- obywatelstwo rodziców intencjonalnych;
- miejsce ich urodzenia;
- miejsce stałego pobytu;
- więź genetyczna z dzieckiem;
- kraj urodzenia dziecka;
- status prawny surogatki;
- dane wpisane do zagranicznego aktu urodzenia;
- przepisy kraju, w którym odbył się proces.
W niektórych sprawach powrót z dzieckiem do Wielkiej Brytanii może wymagać dodatkowego postępowania imigracyjnego.
Warto uzyskać poradę przed rozpoczęciem procedury za granicą, aby odpowiednio zaplanować podróż po narodzinach dziecka.
Zagraniczny akt urodzenia
W niektórych krajach zagraniczny akt urodzenia może od razu wskazywać rodziców intencjonalnych.
Taki dokument nie zawsze przesądza jednak o prawnym rodzicielstwie na gruncie prawa Anglii i Walii.
Brytyjskie organy mogą nadal uznawać surogatkę za prawną matkę do czasu wydania Parental Order.
Dlatego dokumenty zagraniczne należy analizować zarówno według prawa kraju urodzenia, jak i prawa brytyjskiego.
Dokumenty potrzebne w sprawie
W zależności od sytuacji mogą być potrzebne:
- akt urodzenia dziecka;
- zagraniczny akt urodzenia;
- paszporty stron;
- dokumenty dotyczące obywatelstwa;
- dokumentacja kliniki;
- dowody więzi genetycznej;
- zgody podpisane przed leczeniem;
- porozumienie dotyczące macierzyństwa zastępczego;
- potwierdzenia płatności;
- zestawienie wydatków;
- dokumenty podróży;
- zagraniczne orzeczenia;
- tłumaczenia uwierzytelnione;
- oświadczenia rodziców intencjonalnych i surogatki.
Pomagamy ustalić, które dokumenty są potrzebne i w jakiej formie należy je przedstawić.
Co się dzieje, jeśli wymagania nie są spełnione?
W niektórych sprawach pojawiają się trudności, na przykład gdy:
- wniosek został złożony po terminie;
- nie ma wymaganej więzi genetycznej;
- surogatka nie wyraża zgody;
- nie można ustalić jej miejsca pobytu;
- dokonano wysokich płatności;
- strony nie spełniają wymogów dotyczących miejsca zamieszkania;
- dokumenty zagraniczne są niepełne;
- status imigracyjny dziecka nie został uregulowany.
W takiej sytuacji należy przeanalizować dostępne rozwiązania.
Mogą one obejmować między innymi:
- wniosek o rozpoznanie sprawy mimo opóźnienia;
- dodatkowe dowody;
- inne orzeczenia dotyczące odpowiedzialności rodzicielskiej;
- adopcję;
- postępowanie dotyczące miejsca zamieszkania dziecka;
- działania imigracyjne;
- uzyskanie dokumentów lub opinii z zagranicy.
Rozwiązanie zależy od dokładnych okoliczności i dobra dziecka.
Możliwe spory
Większość procesów przebiega zgodnie z ustaleniami stron, ale czasami pojawiają się spory.
Mogą dotyczyć:
- zgody na Parental Order;
- kontaktu surogatki z dzieckiem;
- kosztów i płatności;
- decyzji podejmowanych podczas ciąży;
- prawnego rodzicielstwa;
- odpowiedzialności rodzicielskiej;
- miejsca zamieszkania dziecka;
- ujawnienia dziecku informacji o jego pochodzeniu.
W takich sprawach sąd kieruje się przede wszystkim dobrem dziecka.
Zapewniamy reprezentację oraz pomagamy poszukiwać praktycznych i wyważonych rozwiązań.
Dlaczego warto uzyskać poradę na wczesnym etapie?
Macierzyństwo zastępcze wiąże się z ważnymi decyzjami prawnymi, emocjonalnymi i praktycznymi.
Wczesna pomoc prawna pozwala:
- zrozumieć status wszystkich stron;
- ocenić możliwość uzyskania Parental Order;
- zaplanować dokumentację;
- omówić rozsądne wydatki;
- przygotować się do działań po porodzie;
- uwzględnić kwestie imigracyjne;
- ograniczyć ryzyko opóźnień;
- odpowiednio zaplanować proces zagraniczny.
Nasi prawnicy pomagają zarówno osobom dopiero rozważającym macierzyństwo zastępcze, jak i rodzinom, których dziecko już się urodziło.
Jak możemy pomóc?
Zapewniamy pomoc prawną obejmującą:
- konsultację przed rozpoczęciem procesu;
- analizę sytuacji rodziców intencjonalnych;
- doradztwo dla surogatek;
- ocenę możliwości uzyskania Parental Order;
- przygotowanie i złożenie wniosku;
- analizę wydatków;
- przygotowanie oświadczeń;
- kontakt z Parental Order Reporter;
- reprezentację przed sądem;
- pomoc w sprawach zagranicznych;
- współpracę z zespołem imigracyjnym;
- rozwiązanie nieprzewidzianych problemów.
Każdą sprawę prowadzimy z uwzględnieniem potrzeb dziecka i sytuacji wszystkich osób zaangażowanych.