Zapewniamy pomoc prawną dziadkom, którzy mają ograniczony kontakt z wnukami, zostali całkowicie pozbawieni możliwości spotkań albo obawiają się, że dziecko nie ma zapewnionej właściwej opieki.
Doradzamy również w sprawach dotyczących:
- wniosków o ustalenie kontaktów z wnukami;
- zamieszkania dziecka z dziadkami;
- odpowiedzialności rodzicielskiej;
- ustanowienia opieki specjalnej;
- pilnych działań związanych z bezpieczeństwem dziecka.
Rozumiemy, jak trudna może być sytuacja, gdy relacje rodzinne ulegają rozpadowi, a kontakt z wnukami zostaje nagle ograniczony lub przerwany.
Nasi adwokaci i radcowie prawni wyjaśnią dostępne możliwości i pomogą podjąć działania odpowiednie do okoliczności sprawy. We wszystkich postępowaniach najważniejsze pozostaje dobro dziecka.
Pomoc prawna dla dziadków w Anglii i Walii
Dziadkowie nie mają takich samych automatycznych praw jak rodzice.
Nie oznacza to jednak, że nie mogą wystąpić do sądu rodzinnego o:
- ustalenie kontaktów z wnukiem;
- przywrócenie kontaktów po sporze rodzinnym;
- formalne potwierdzenie, że dziecko powinno z nimi mieszkać;
- zabezpieczenie długoterminowej opieki nad dzieckiem;
- uzyskanie odpowiedzialności rodzicielskiej w odpowiednich okolicznościach.
Prowadzimy sprawy na każdym etapie — od wstępnej porady i negocjacji po przygotowanie wniosku oraz reprezentację przed sądem.
Aby umówić konsultację z prawnikiem rodzinnym, zadzwoń pod numer 0330 107 0107 lub poproś o bezpłatny kontakt telefoniczny.
Czy dziadkowie mogą złożyć wniosek do sądu?
Tak, jednak w większości przypadków przed złożeniem właściwego wniosku dziadkowie muszą uzyskać zgodę sądu.
W prawie Anglii i Walii określa się ją jako leave to apply.
Rodzice zazwyczaj mogą składać określone wnioski bez takiej zgody. Dziadkowie muszą natomiast najpierw wykazać, dlaczego ich udział w życiu dziecka jest istotny i dlaczego sąd powinien rozpoznać sprawę.
Wnioski są zazwyczaj składane na podstawie sekcji 8 Children Act 1989 i mogą dotyczyć:
- kontaktów z dzieckiem;
- miejsca zamieszkania dziecka;
- określonych kwestii związanych z jego wychowaniem;
- długoterminowej opieki w ramach opieki specjalnej.
Pomagamy ustalić, czy zgoda sądu jest wymagana, oraz przygotować dokumenty przedstawiające relację dziadków z dzieckiem i znaczenie proponowanych ustaleń dla jego dobra.
Postanowienie dotyczące kontaktów z wnukiem
Dziadkowie mogą wystąpić o Child Arrangements Order – Spend Time With, czyli postanowienie określające, kiedy i w jaki sposób dziecko będzie spędzać z nimi czas.
Takie postanowienie może obejmować:
- osobiste spotkania;
- regularne wizyty;
- weekendy;
- wakacje i święta;
- noclegi;
- rozmowy telefoniczne;
- rozmowy wideo;
- kontakt listowny lub elektroniczny.
Wniosek może być potrzebny, gdy:
- kontakt został przerwany po rozwodzie lub separacji rodziców;
- jeden lub oboje rodzice odmawiają spotkań;
- doszło do sporu rodzinnego;
- dziadkowie wcześniej regularnie opiekowali się dzieckiem;
- dziecko miało z nimi bliską i stabilną relację;
- po śmierci jednego z rodziców kontakt z jego rodziną został ograniczony.
Co bierze pod uwagę sąd?
Po udzieleniu zgody na złożenie wniosku sąd ocenia, czy kontakty z dziadkami są zgodne z dobrem dziecka.
Może wziąć pod uwagę między innymi:
- dotychczasową relację dziecka z dziadkami;
- częstotliwość wcześniejszych spotkań;
- rolę dziadków w opiece nad dzieckiem;
- wiek i potrzeby dziecka;
- jego życzenia i uczucia, zależnie od wieku i dojrzałości;
- wpływ kontaktów na stabilność dziecka;
- stanowisko rodziców;
- przyczyny przerwania kontaktów;
- ryzyko dalszego konfliktu;
- ewentualne obawy dotyczące bezpieczeństwa.
Sąd nie przyznaje kontaktów wyłącznie dlatego, że wnioskodawcy są dziadkami. Musi uznać, że proponowane rozwiązanie służy dziecku.
Postanowienie, aby dziecko mieszkało z dziadkami
W określonych sytuacjach dziadkowie mogą wystąpić o Child Arrangements Order – Lives With, czyli postanowienie określające, że dziecko ma z nimi mieszkać.
Może to być potrzebne, gdy:
- rodzice nie są w stanie zapewnić dziecku bezpiecznej opieki;
- występuje zaniedbanie;
- istnieje ryzyko przemocy;
- rodzic zmaga się z uzależnieniem;
- sytuacja domowa jest niestabilna;
- dziecko już mieszka z dziadkami;
- konieczne jest formalne zabezpieczenie istniejącego układu;
- dalsza opieka rodziców nie odpowiada potrzebom dziecka.
Pomagamy ocenić, czy takie postanowienie jest odpowiednie i przygotować wniosek do sądu.
Czy dziadkowie potrzebują zgody na złożenie wniosku?
Zgoda sądu nie zawsze jest konieczna.
Dziadkowie mogą mieć prawo do złożenia wniosku bez wcześniejszego uzyskiwania zgody, jeżeli dziecko mieszkało z nimi przez określony czas, w tym co do zasady przez co najmniej 12 miesięcy przed złożeniem wniosku.
To, czy zgoda jest potrzebna, zależy od dokładnej sytuacji i historii opieki nad dzieckiem.
Postępowanie w przypadku sprzeciwu rodziców
Jeżeli rodzice sprzeciwiają się temu, aby dziecko mieszkało z dziadkami, sąd może zlecić przygotowanie raportu dotyczącego dobra dziecka.
Może to być:
- Section 7 report – raport dotyczący sytuacji dziecka i proponowanych ustaleń;
- Section 37 report – raport oceniający, czy lokalny urząd powinien rozważyć wszczęcie postępowania opiekuńczego.
Raport może przygotować:
- CAFCASS;
- pracownik socjalny;
- lokalny urząd, jeżeli jest już zaangażowany w sprawę rodziny.
Pomagamy klientom przygotować się do rozmów z CAFCASS lub służbami społecznymi, odpowiadać na zarzuty i przedstawiać dowody dotyczące opieki nad dzieckiem.
Co się dzieje po wydaniu Lives With Order?
Jeżeli sąd postanowi, że dziecko ma mieszkać z dziadkami:
- postanowienie obowiązuje zazwyczaj do ukończenia przez dziecko 16 lat;
- w szczególnych przypadkach może obowiązywać dłużej;
- dziadkowie uzyskują odpowiedzialność rodzicielską;
- mogą podejmować codzienne decyzje dotyczące opieki;
- mogą uczestniczyć w decyzjach dotyczących szkoły i leczenia;
- mogą kontaktować się z instytucjami w sprawach dziecka.
Odpowiedzialność rodzicielska dziadków funkcjonuje obok odpowiedzialności innych osób, które również ją posiadają.
Opieka specjalna nad wnukiem
Dziadkowie mogą również wystąpić o Special Guardianship Order – SGO, czyli postanowienie ustanawiające opiekę specjalną.
Jest to rozwiązanie zapewniające dziecku większą stabilność niż zwykłe postanowienie dotyczące miejsca zamieszkania, bez prawnego zerwania więzi z rodzicami, jak w przypadku adopcji.
SGO może być odpowiednie, gdy:
- dziecko potrzebuje długoterminowej opieki;
- powrót pod opiekę rodziców nie jest możliwy;
- adopcja nie odpowiada sytuacji rodziny;
- dziecko powinno pozostać w swojej dalszej rodzinie;
- dziadkowie potrzebują szerszych uprawnień do podejmowania decyzji.
Jakie prawa daje Special Guardianship Order?
Po wydaniu SGO dziadkowie:
- uzyskują szerszą odpowiedzialność rodzicielską;
- mogą podejmować większość codziennych decyzji dotyczących dziecka;
- mają silniejszą pozycję prawną niż na podstawie Lives With Order;
- mogą podejmować decyzje bez każdorazowego uzyskiwania zgody rodziców;
- mogą zapewnić dziecku stabilne miejsce zamieszkania;
- zachowują dziecko w jego rodzinie biologicznej.
Rodzice nie tracą całkowicie odpowiedzialności rodzicielskiej, ale opiekun specjalny ma zazwyczaj decydujący głos w wielu bieżących sprawach.
Niektóre ważne decyzje, takie jak zmiana nazwiska dziecka lub stała przeprowadzka za granicę, mogą nadal wymagać zgody sądu albo innych osób posiadających odpowiedzialność rodzicielską.
Zawiadomienie lokalnego urzędu
Przed złożeniem wniosku o SGO należy przekazać lokalnemu urzędowi pisemne zawiadomienie z co najmniej trzymiesięcznym wyprzedzeniem.
W tym czasie urząd przygotowuje Special Guardianship Report, czyli raport dotyczący między innymi:
- sytuacji dziecka;
- relacji dziecka z dziadkami;
- zdolności dziadków do sprawowania opieki;
- warunków mieszkaniowych;
- sytuacji finansowej;
- zdrowia i potrzeb dziecka;
- dostępnego wsparcia;
- stanowiska rodziców;
- długoterminowych konsekwencji wydania SGO.
Pomagamy prawidłowo zawiadomić urząd, przygotować dokumenty i przejść przez cały proces oceny.
Co sąd bierze pod uwagę w sprawach dziadków?
Najważniejsze pozostaje dobro dziecka.
Sąd może analizować:
- fizyczne i emocjonalne potrzeby dziecka;
- jego relację z dziadkami;
- dotychczasową rolę dziadków w jego życiu;
- stabilność i ciągłość opieki;
- wpływ zmiany miejsca zamieszkania;
- stanowisko rodziców;
- ryzyko krzywdy;
- potrzeby edukacyjne i zdrowotne;
- zdolność dziadków do sprawowania opieki;
- praktyczność proponowanych ustaleń;
- życzenia dziecka, zależnie od jego wieku.
Przygotowujemy sprawę w sposób pokazujący, jak proponowane rozwiązanie wpłynie na bezpieczeństwo, rozwój i stabilność dziecka.
Wsparcie po ustanowieniu opieki specjalnej
Jeżeli zostanie wydany Special Guardianship Order, lokalny urząd może być zobowiązany do przygotowania pakietu wsparcia.
Może on obejmować:
- pomoc finansową;
- wsparcie terapeutyczne;
- usługi dla dziecka;
- praktyczną pomoc dla opiekunów;
- szkolenia;
- pomoc w kontaktach z rodzicami;
- dostęp do specjalistycznych usług.
Zakres pomocy zależy od:
- potrzeb dziecka;
- sytuacji finansowej dziadków;
- okoliczności objęcia dziecka opieką;
- wcześniejszego zaangażowania lokalnego urzędu;
- zaleceń zawartych w raporcie.
Wsparcie finansowe może zostać przyznane na określony czas i następnie podlegać ponownej ocenie.
Doradzamy klientom, jakie świadczenia mogą być dostępne oraz czy zaproponowany pakiet wsparcia odpowiada potrzebom dziecka.
Świadczenia po wydaniu orzeczenia
Jeżeli dziecko zacznie mieszkać z dziadkami na podstawie Lives With Order lub SGO, możliwe może być ubieganie się o:
- przeniesienie Child Benefit na dziadków;
- określone świadczenia związane z opieką nad dzieckiem;
- pomoc finansową lokalnego urzędu;
- dodatkowe wsparcie w zależności od dochodów i potrzeb dziecka.
Pomagamy zrozumieć, jakie praktyczne działania należy podjąć po wydaniu orzeczenia.